Haaksteken leren begint met een handvol basissteken die je keer op keer terugziet in bijna elk haakpatroon. Zodra je die onder de knie hebt, kun je al meteen eenvoudige projecten maken. De steken die je als eerste leert, zijn de luchtsteken, de vaste en de halve stokjes en stokjes. Samen vormen ze de basis van het haken.
Welk materiaal heb je nodig?
Voordat je de steken oefent, heb je een haaknaald en garen nodig. Voor beginners werkt een naald van 4 tot 5 mm goed. Dik garen (dikte 3 of 4) laat de steken makkelijker zien dan dun garen, en je vingers raken minder vermoeid. Kies een licht gekleurd garen, zodat je de lusjes goed kunt tellen.
Een schaartje en een naaldentrekker of stoppenaald heb je nodig om de draadeinden weg te werken. Meer heb je in het begin niet nodig.
De haaksteken leren: van luststek tot stokje
Begin altijd met een beginlus. Dat is de allereerste lus die je op de naald maakt en het startpunt van elk haakwerk. Daarna volgt de opzetsteek, ook wel luststek of luchtsteken (afgekort: lt) genoemd. Je haalt de draad steeds door de lus op je naald. Zo maak je een rij van luchtsteekjes, die de basis vormt voor je eerste rij steken.
De vaste (afgekort: v) is de kortste echte haaksteek. Je steekt de naald door de opzetsteek, pakt de draad en haalt die door. Dan pakt je de draad opnieuw en haalt die door beide lusjes op je naald. Dat is het. De vaste geeft een stevig, dicht weefsel en is perfect voor lapjes, onderzetters of amigurumi (gehaakt speelgoed).
De halve stok (afgekort: hs) is iets hoger dan de vaste. Je omslaat de draad één keer voor je de naald insteekt, en haalt daarna de draad in één keer door alle drie de lusjes op je naald. Dit geeft een iets soepeler resultaat dan de vaste.
Het stokje (afgekort: st) is een stuk hoger en geeft een luchtig, open weefsel. Je omslaat de draad, steekt de naald in de steek, haalt de draad door, en werkt dan twee keer twee lusjes af. Stokjes zijn de basis van veel sjaals, omslagdoeken en kleding.
Hoe lees je een haakpatroon?
Haakpatronen gebruiken afkortingen. In Nederlandse patronen staan die er zo uit:
- lt = luchtsteek
- v = vaste
- hs = halve stok
- st = stokje
- meerv. st = meerdere stokjes samen (toename)
- afs. = afnemen (steken samenvoegen)
Bij elk patroon staat ook het stekenantal per rij. Tel je steken aan het einde van elke rij, zodat je weet of je er geen bent kwijtgeraakt of bijgemaakt. Dat tellen klinkt saai, maar het voorkomt dat je haakwerk scheef groeit.
Veelgemaakte fouten bij het leren van haaksteken
Te strak haken is de meest voorkomende fout bij beginners. Je lusjes moeten gemakkelijk over de naald glijden. Haal je de naald er maar met moeite door, dan haak je te strak. Probeer bewust wat losser te werken, of neem een naaldmaat groter.
Een andere fout is steken overslaan zonder het te merken. Dat gebeurt vaak in het begin van een rij, omdat de keerluchtsteek soms op een steek lijkt. Prik voor de zekerheid altijd in het eerste steekje van de rij en niet in de keerluchtsteek, tenzij het patroon dat aangeeft.
Verder is het verleidelijk om snel door te gaan, maar het helpt om elke steek even los te laten en te controleren. Eén fout vroeg ontdekken is beter dan tien rijen later alles uit te moeten halen.
Hoe oefen je het beste?
Maak een proeflapje van ongeveer 10 bij 10 cm voordat je aan een echt project begint. Oefen één steek per lapje, zodat je elke steek afzonderlijk voelt en ziet. Vergelijk het lapje met de beschrijving: zit de steek er goed uit? Is het weefsel gelijkmatig?
Video’s zijn handig bij het leren van steken, omdat je precies kunt zien hoe de naald en draad bewegen. Kijk waar nodig dezelfde stap meerdere keren terug. Dat is geen probleem, zelfs ervaren hakers doen dat soms nog.
Als je de basisteken eenmaal kent, kun je met een eenvoudig patroon beginnen: een onderzetter, een sleutelhanger of een klein lapje. Zo leer je ook omdraaien, keerluchtsteekjes maken en eindigen. Met die stap zet je haaksteken leren om in echt haakplezier.
Leave a Reply