Blog

Vaste haken in een losse ketting zetten doe je door je haaknaald in een specifieke steek van de ketting te steken, de draad om te slaan en deze door de steek en de lus op je naald te trekken in één beweging. Dit is de basis van haakwerk: vanuit een beginnetje van lossen (de startketting) werk je de eerste rij vasten, waarmee je een stevige onderste rand opbouwt.

Wat zijn vaste haken en waarom begin je met een losse ketting?

Een vaste haak is de laagste en kortste steek in het haakwerk. Hij geeft een dicht, stevig weefsel en is ideaal voor beginners. De losse ketting is de meest gebruikte manier om je haakwerk te starten: je maakt een rij lossen die als fundering dient voor de eerste rij steken. Hoe meer lossen je aanslaat, hoe breder je werkstuk wordt.

Een losse ketting ziet eruit als een klein vlecht je. Elke steek heeft een bovenkant met twee lijpjes (een V-vorm) en een achterkant met een zichtbaar dwarsdraadje. Als je vaste haken in de ketting zet, haal je de naald normaal gesproken door de twee lijpjes van de V aan de bovenkant.

Vaste haken in een losse ketting: stap voor stap

1. Sla je lossen aan. Maak eerst een beginlus (slipknoop) en haak het gewenste aantal lossen. Tel ze nauwkeurig; elke losse wordt straks één vaste haak.
2. Draai de ketting niet om. Houd de ketting met de bovenkant (de V-vormpjes) naar boven gericht. De haaknaald wijst naar rechts als je rechtshandig werkt.
3. Sla één keerloss aan (of niet, afhankelijk van je patroon). Voor vasten is vaak geen of één keerlosse nodig. Controleer dit in je patroon.
4. Steek de naald in de tweede losse van de naald. Sla de losse vlak naast je naald over en prik in de volgende. Je naald gaat door de twee lijpjes van de V.
5. Sla de draad om. Leg de werkdraad van achter naar voren over de naald. Dit heet “draad omslaan” of “naaldgreep”.
6. Trek de draad door de losse. Haal de omgeslagen draad door de steek. Je hebt nu twee lussen op je naald.
7. Sla de draad nog een keer om. Leg de werkdraad opnieuw over de naald.
8. Trek de draad door beide lussen tegelijk. De vaste haak is klaar. Er blijft één lus op de naald over.
9. Herhaal dit in elke losse tot het einde van de ketting. Elke losse levert één vaste haak op.

Veelgemaakte fouten bij de eerste rij vasten

De meest voorkomende fout is dat beginners de ketting te strak aanslaan. Daardoor is het lastig de naald door de lossen te steken. Maak je lossen bewust iets losser, of gebruik tijdelijk een naaldmaat dikker voor de startketting en wissel daarna terug naar de juiste maat.

Een andere valkuil is het overslaan van steken. Aan het einde van de rij heb je dan minder vasten dan lossen. Teken met een stukje afwijkende draad of een stekenmarkeerder de eerste en laatste losse aan. Zo verlies je geen steken uit het oog.

Ook is het verleidelijk om door het dwarsdraadje aan de achterkant van de ketting te haken. Dat kan soms bewust zijn voor een bepaald effect, maar voor gewoon haakwerk prik je door de twee lijpjes aan de bovenkant.

Hoeveel lossen heb je nodig?

Het aantal lossen is gelijk aan het aantal vasten dat je wil hebben, plus eventuele keerlosse(n) aan het begin. Voor een lapje van tien vasten breede sla je dus tien lossen aan plus één keerlosse, dus elf lossen in totaal. Controleer altijd je patroon, want sommige patronen rekenen de keerlosse al mee in het totaal.

Eenmaal de eerste rij vasten af? Draai je werk om, sla een keerlosse aan en haak de tweede rij vasten in de koppen van de vasten van de eerste rij. Zo bouw je rij voor rij verder en groeit je haakwerk gestaag omhoog.

De boordsteek haken in horizontale richting geeft je haakwerk een strakke, elastische afwerking langs de zijkant of een horizontale rand. Je werkt hierbij met vaste steken die je door de ribben of steken van bestaande rijen haalt, parallel aan de breedte van je werk. Het resultaat is een egale, stevige rand die niet omrolt en netjes aansluit op het haakwerk.

Wat is de boordsteek en wat maakt de horizontale richting anders?

De boordsteek is een afwerksteek die je gebruikt om randen van haakwerk te verzorgen, zoals mouwen, een halsuitsnijding of de onderkant van een trui. Bij een verticale boordsteek werk je langs de lange zijkant van je haakwerk. Bij de boordsteek haken horizontaal werk je langs de boven- of onderkant, dus dwars op de richting van je rijen. Je steekt je haaknaald door de lussen van de begin- of eindketting, of door de koppen van de laatste rij steken.

Het verschil zit hem vooral in de spanning. Horizontaal werken vraagt iets meer aandacht voor het gelijke ophalen van steken, omdat de lussen van een ketting of een rij vaste steken kleiner zijn dan de ribben aan de zijkant. Haal je te veel steken op, dan bolt de rand op. Haal je er te weinig op, dan trekt het haakwerk samen.

Materiaal en voorbereiding

Je hebt voor de boordsteek horizontaal hetzelfde garen nodig als voor je basiswerk, of een garen van vergelijkbare dikte. Gebruik bij voorkeur een haaknaald die één maat kleiner is dan de naald waarmee je het hoofdwerk haaktte. Zo wordt de rand iets strakker en compacter, wat de afwerking netter maakt.

Zet je werk vast aan de hoek van de rand die je wilt afwerken. Gebruik geen slipknoop die later loszit, maar bevestig het garen direct met een halve vaste steek door de eerste lus. Dit voorkomt een bobbel in de hoek.

Boordsteek haken horizontaal: stap voor stap

• Stap 1: Bevestig je garen aan de rechterhoek (of linkerhoek als je links haak) van de horizontale rand die je wilt afwerken.
• Stap 2: Steek je haaknaald van voren naar achteren door de eerste lus of de kop van de eerste steek.
• Stap 3: Haal je garen door, zodat je twee lussen op de naald hebt.
• Stap 4: Haal het garen door beide lussen. Dit is een vaste steek.
• Stap 5: Herhaal stap 2 tot en met 4 voor elke lus of steek langs de rand.
• Stap 6: Werk de draad netjes in aan het einde.

Controleer tussendoor of de rand recht blijft liggen. Leg het haakwerk plat neer en check of er geen trekken of golven zichtbaar zijn. Als de rand bolt, haal je een steek minder op per stuk. Als hij trekt, voeg dan om de paar steken een extra vaste steek in.

Veelgemaakte fouten bij horizontaal haken van de boordsteek

Een te strak gespannen rand is de meest voorkomende fout. Dit gebeurt als je het garen te stevig aantrekt bij elke vaste steek. Probeer bewust wat losser te haken of kies een grotere haaknaald voor de rand.

Een andere valkuil is door de verkeerde plek steken. Steek altijd door de beide draden van de kop van een steek, niet alleen door één draad. Ga je door één draad, dan zie je een onregelmatig patroon en is de rand minder sterk.

Let ook op de hoeken. Bij een rechte hoek, zoals bij een sjaal of deken, eindig je gewoon de rij. Maar bij een ronde halsrand of armsgat hak je in de hoek één of twee extra steken, zodat de rand de curve goed volgt zonder te trekken.

Tips voor een mooi eindresultaat

Gebruik een stiksteekmarkeerder of een stukje contrastgaren om de rand in gelijke secties te verdelen voordat je begint. Tel het aantal lussen en verdeel dit in vier gelijke stukken. Zo zie je direct of je tempo klopt en of je net zoveel steken ophaalt in elk kwart van de rand.

Wil je de rand wat decoratiever maken? Dan kun je na de eerste rij vaste steken een tweede rij hakken met krabbensteek (van links naar rechts in plaats van rechts naar links). Dit geeft een gevlochten effect langs de rand en versterkt hem tegelijk.

Werk je met een rekbaar garen of jersey? Kies dan altijd voor een iets kleinere haaknaald en een lossere hand. Rekbaar materiaal heeft de neiging om na een paar wassen verder te rekken, dus een iets strakker gehaakte rand compenseert dat.

Met wat oefening wordt de horizontale boordsteek een van de snelste en nettste manieren om je haakwerk professioneel af te werken. Begin met een kleine oefenrand op een stuk restgaren voordat je aan je echte project begint, dan zit de techniek er snel in.

Afhechten bij haken betekent dat je het draadeinde na het haken vastzet, zodat je werk niet kan uitrafelen. Je knipt de draad af, trekt het losse uiteinde door de laatste lus en weeft het weg in het haakwerk. Dat klinkt eenvoudig, maar een onzorgvuldig afgehecht werkstuk kan met de tijd loslaten. Hieronder lees je precies hoe je het doet.

Hoe afhechten bij haken werkt: stap voor stap

Aan het einde van je laatste toer of rij heb je nog één lus op je haaknaald. Dat is het moment om af te hechten. Volg deze stappen:

• Laat de laatste steek op je haaknaald staan.
• Knip de draad af, maar laat nog een staartje van minimaal 10 tot 15 centimeter over. Dat geeft je genoeg draad om mee te werken.
• Trek het draadeinde met je haaknaald door de laatste lus op de naald. Pull it snug, maar trek niet te strak zodat het weefsel niet trekt.
• Nu heb je een losse draad. Rijg die op een stomp haaknaald of een grote borduurnaald.
• Weef het draadeinde minstens 5 tot 7 centimeter heen en weer door de steken van je haakwerk, bij voorkeur in een zigzaglijn of door de ribben van de steken. Zo houdt het zeker.
• Knip het resterende draadeinde zo kort mogelijk af, vlak bij het haakwerk, zodat er geen pluisje zichtbaar blijft.

Een veelgemaakte fout is het draadeinde te kort afknippen vóór je het wegweeft. Dan houd je nauwelijks grip en schiet het er zo weer uit. Laat altijd genoeg ruimte om comfortabel te werken.

Afhechten in de rondte: let op de naad

Haak je in rondes, zoals bij een granny square of een muts, dan zit er vaak een zichtbare naad op de plek waar je de ronde sluit. Om dat te verbergen, kun je de afhechtsteek iets verplaatsen. Steek na de laatste halve vaste steek (of slipsteek) je naald door de bovenkant van de eerste steek van die ronde. Trek de draad erdoorheen en hecht dan pas af. Zo valt de overgang minder op.

Bij amigurumi (gehaakt speelgoed) is het wegwerken van draden extra belangrijk, omdat het stuk van alle kanten te zien is. Weef de draad dan diagonaal door meerdere steken en strek het werkstuk daarna even uit: een goed weggewerkte draad verdwijnt volledig.

Welke naald gebruik je voor het wegwerken?

Een tapisserie- of borduurnaald met een stompe punt en een groot oog is het handigst. De stompe punt gaat makkelijk tussen de haaksteken door zonder de draad te splijten. Naalden met een gebogen punt (ook wel yarn needle of wool needle genoemd) maken het nog iets makkelijker, zeker bij dikker garen.

Bij fijn garen, zoals katoen op een naalddikte 2 of 2,5 mm, gebruik je een fijnere naald. Bij dik bulkgaren of garen boven naalddikte 6 mm volstaat soms de haaknaald zelf om het uiteinde weg te trekken.

Wat als je garen je draadeinde zichtbaar laat?

Bij gladde garens zoals acryl of katoen kan een draadeinde gemakkelijker uitschuiven dan bij wol. Wol heeft van nature ruwe vezeltjes die zich vasthaken in het haakwerk. Bij gladde garens helpt het om het draadeinde in tegengestelde richtingen weg te weven: eerst naar links, dan terug naar rechts. Je kunt ook een klein knoopje zetten vóór je wegweeft, al is dat bij sierlijk haakwerk soms ongewenst omdat het een bultje geeft.

Natte afdekking (blocking) helpt bij garens die krimpen of uitzetten door vocht. Door het haakstuk na het afhechten even te bevochtigen en in vorm te leggen, liggen de draden vaster en valt het eindresultaat vlakker.

Goed afhechten vraagt even oefening, maar na een paar werkstukken gaat het vanzelf. Een stevig en netjes afgehecht haakwerkje gaat veel langer mee en ziet er aan alle kanten verzorgd uit.

De lussteek haken geeft je werk een zachte, luchtige structuur met kleine lussen die aan de achterkant (of voorkant) van je haakwerk uitsteken. Het resultaat lijkt op een soort pooleffect, vergelijkbaar met een teddy- of fleecestof. Je gebruikt deze steek vooral voor knuffels, babyspeelgoed en mutsjes waarbij je een pluizige of wollige uitstraling wilt.

Wat is de lussteek precies?

Bij de lussteek trek je tijdens het haken een lus naar voren (of naar achteren, afhankelijk van welke kant je wilt laten zien) voordat je de steek afwerkt. Die lus blijft vastzzitten in de steek en steekt uit als een klein lusje. Door dit bij elke steek te herhalen ontstaat een dicht tapijt van lussen. Hoe lang je de lus trekt, bepaalt hoe groot de lussen worden.

De techniek wordt ook wel “loop stitch” of “lussensteek” genoemd. Het is geen basisbeginnerssteek, maar ook geen gevorderde techniek. Met wat oefening lukt het de meeste mensen al snel.

Wat heb je nodig om lussteek te haken?

• Haaknaald in de dikte die past bij je garen (controleer het label van je garen).
• Garen, bij voorkeur een wat dikkere, zachte wol of acrylgaren. Dunner garen maakt kleinere lussen; dikker garen geeft grotere, vollere lussen.
• Je vinger (of een pen of stokje) als hulpmiddel om de lus op een vaste maat te houden.

Lussteek haken: stap voor stap

Begin met een gewone rij losse steken als basis. Werk daarna elke lussrij op de verkeerde kant van je werk, zodat de lussen aan de goede kant uitsteken.

1. Steek de naald in de volgende steek van je werk, net zoals je normaal zou doen.
2. Leg het garen over je wijsvinger (of om een pen). Zo maak je een lus van een vaste grootte. Houd de lus los genoeg zodat hij later mooi uitsteekt.
3. Pak beide draden tegelijk op met je haaknaald: de draad die voor je vinger loopt én de draad die erachter loopt.
4. Trek beide draden door de steek, zodat je drie lussen op je naald hebt.
5. Haal het garen door alle drie de lussen in één beweging. De lus zit nu vast en steekt uit aan de andere kant van je werk.
6. Haal je vinger uit de lus en ga verder met de volgende steek.

Wissel de lussrijen af met gewone rijen vaste steken. Zo blijft je werk stabiel en trekken de lussen niet los. Een veelgebruikt ritme is: één rij lussteek, dan één rij vaste steken, en dan opnieuw een rij lussteek.

Veelgemaakte fouten bij de lussteek

Een te strakke lus is de meest voorkomende fout. Als je de draad te strak om je vinger houdt, worden de lussen ongelijk of komen ze niet mooi uit. Laat de lus dus ruim genoeg: een centimeter of twee à drie is een goede startmaat voor de meeste projecten.

Een andere valkuil is werken op de verkeerde kant. Vergeet niet dat je de lussrijen op de achterkant haak; dan komen de lussen automatisch aan de voorkant te zitten. Draai je werk dus na elke rij om.

Sommige mensen denken dat de lussen na een tijdje kunnen uitrekken of los gaan zitten. Dit is nauwelijks een probleem als je de steek goed afwerkt (alle drie de lussen afgehecht), maar met gladde acrylgarens kan het soms iets meer optreden dan met wol. Wol heeft meer grip en houdt de lussen beter op hun plek.

Goede projecten voor de lussteek

De lussteek is ideaal voor projecten waarbij een pluizige of teddy-achtige textuur gewenst is. Denk aan:

• Amigurumi (haakfiguurtjes) waarbij je een vacht wilt nabootsen, zoals een leeuw, schaap of beer.
• Babymutsen en -slofjes met een zachte, warme buitenkant.
• Randje of afwerking op een sjaal of deken voor een speels effect.
• Speelgoed waarbij je een vachtje of haar wilt simuleren.

De lussteek is minder geschikt voor grote projecten zoals truien of tassen, omdat de lussen snel blijven hangen en weinig praktisch zijn in dagelijks gebruik.

Met een beetje oefening maak je de lussteek snel automatisch. Begin met een klein proeflapje van zo’n tien bij tien steken om de beweging te leren kennen. Zodra de lussen een gelijke grootte hebben en mooi uitsteken, ben je klaar om de steek toe te passen in een echt project.

De granny steek haken is een van de meest herkenbare haaktechnieken: je werkt in kleine groepjes stokjes die samen een vierkant of een strepen­patroon vormen. Het resultaat is een open, kanten structuur die je terugziet in klassieke granny squares en granny stripe­dekens. Met een beetje haakervaring lukt het je al snel, en beginners kunnen er prima mee oefenen.

Wat is de granny steek precies?

Bij de granny steek haak je telkens groepjes van drie stokjes bij elkaar, met een of twee luchtsteekjes ertussen. Die combinatie van stokjes­groepjes en luchtsteekjes geeft het open, rooster­achtige patroon dat zo typerend is voor granny squares. Je kunt de steek in ronden werken (voor het klassieke granny square) of in rijen (voor de granny stripe, ook wel granny strepen haken genoemd).

De steek lijkt op het eerste gezicht ingewikkeld, maar bestaat eigenlijk uit twee basishandelingen die je waarschijnlijk al kent: stokjes en luchtsteekjes. De magie zit in de volgorde en de plaatsing.

Granny steek haken: materiaal en voorbereiding

Kies een garen en haaknaald die bij elkaar passen. Op elk garenbol staat een advies­maat voor de naald. Voor een gemiddeld katoen­ of acryl­garen van dikte DK of worsted werk je meestal met een haaknaald van 4 tot 5 mm. Een dunnere naald geeft een strakker weefsel; een dikkere naald maakt het patroon luchtiger en opener.

Je hebt verder nodig:

• Garen in een of meerdere kleuren
• Een haaknaald van de juiste maat
• Een schaar
• Een afwerken­naald om draadeinden weg te naaien

Stap voor stap de granny steek haken

Hieronder staat hoe je een granny stripe­rij haakt. Dit is de rij­versie van de granny steek en een perfecte manier om de techniek te leren.

1. Begin­ketting: Haak een ketting van een veelvoud van 3 luchtsteekjes, plus 3 extra voor het keren. Bijvoorbeeld: 30 + 3 = 33 luchtsteekjes.
2. Eerste groepje: Sla de eerste 3 luchtsteekjes van de ketting over (dit telt als het eerste luchtsteek­tussenstuk). Haak 3 stokjes in het vierde luchtsteekje.
3. Tussenstap: Haak 1 luchtsteekje. Sla 2 luchtsteekjes van de ketting over.
4. Volgende groepje: Haak 3 stokjes in het volgende luchtsteekje. Herhaal stap 3 en 4 tot het einde van de rij.
5. Keren: Haak 3 luchtsteekjes om te keren. Dit telt als het eerste stokje van de volgende rij.
6. Tweede rij en verder: Haak de volgende groepjes van 3 stokjes steeds in de ruimte (het “gat”) tussen de groepjes van de vorige rij, niet in de stokjes zelf. Haak 1 luchtsteekje tussen elk groepje.

Herhaal stap 5 en 6 zo vaak als je wilt. Door elke rij van kleur te wisselen maak je automatisch mooie granny strepen.

Veelgemaakte fouten bij de granny steek

Een veel­voorkomende fout is haken in de stokjes in plaats van in de ruimte ertussen. Dat geeft een dicht, onregelmatig resultaat. Controleer bij elke rij dat je de naald door het open gat steekt tussen de stokjes­groepjes van de rij eronder.

Een andere valkuil is het aan­trekken van de draad na het luchtsteekje tussen twee groepjes. Doe je dat te strak, dan trekt het werk samen en verlies je de open structuur. Werk met een gelijke, lichte spanning door het garen.

Tellen helpt ook: tel na elke rij het aantal groepjes. Bij een goed gewerkte granny stripe­rij is dat aantal altijd gelijk aan de vorige rij. Klopt het niet, dan zit er ergens een groepje te veel of te weinig.

Kleurwisseling in de granny steek

Wil je kleuren wisselen, doe dat dan op het moment dat je het laatste stokje van het laatste groepje in een rij afwerkt. Trek de nieuwe kleur door bij de laatste lusoverhaling van dat stokje. Zo begint de nieuwe rij direct in de gewenste kleur, zonder een zichtbare knoop op de zijkant van je werk.

Bij granny strepen wis je na elke twee rijen van kleur om gelijke banden te krijgen. Wil je brede strepen, werk dan vier of zes rijen in dezelfde kleur voor je wisselt.

De granny steek haken is één van die technieken die snel gaat zitten. Na een paar rijen haak je het patroon automatisch, zonder steeds de instructie te raadplegen. Begin met één kleur om de beweging te leren, voeg daarna gerust meerdere kleuren toe voor een levendig resultaat.

Een dubbele vaste haak is een hechtsteekvariatie waarbij je twee keer garen ophaalt voordat je de steek afwerkt. Het resultaat is een iets hogere, vollere steek dan een gewone vaste haak, maar toch compacter dan een half stokje. Dit maakt de dubbele vaste een fijne tussenstap als je meer textuur of dikte in je werk wilt.

Wat is het verschil met een gewone vaste haak?

Bij een gewone vaste haak steek je de haak door de steek, haal je garen op en trekt dat meteen door alle lussen op de haak. Dat geeft een platte, dichte steek. Bij een dubbele vaste haak leg je eerst een extra lus om je haak (een inslagsteek) voordat je de steek insteekt. Daardoor heb je meer lussen op je haak en werk je ze in twee stappen af. De steek wordt iets hoger en de structuur van het werk wordt voller.

In de hoogte zit de dubbele vaste haak tussen een vaste haak en een half stokje in. Dat maakt hem handig als een gewone vaste te laag is, maar een half stokje te open aanvoelt voor wat je maakt.

Dubbele vaste haken: zo doe je het stap voor stap

Hieronder vind je de werkwijze voor een dubbele vaste haak. Werk met het garen en de haaknaald die je normaal gebruikt. De steek werkt in elk gewicht garen.

• Stap 1: Leg het garen over de haak (inslagsteek), zodat er een lus om de naald ligt.
• Stap 2: Steek de haaknaald door de aangewezen steek of lus van de vorige rij.
• Stap 3: Haal het garen op en trek het door de steek. Je hebt nu drie lussen op je haak.
• Stap 4: Haal het garen op en trek het door de eerste twee lussen. Je hebt nu twee lussen over.
• Stap 5: Haal het garen op en trek het door de twee resterende lussen. De dubbele vaste haak is klaar.

Let op de inslagsteek aan het begin. Die extra lus is precies wat een dubbele vaste haak onderscheidt van een gewone vaste. Vergeet je hem, dan haak je gewoon een vaste haak.

Keerpunt en luchtlussen

Als je rijen dubbele vaste haken haakt, moet je aan het begin van elke rij genoeg keerpuntlussen maken. Eén luchtlus (zoals bij een gewone vaste haak) is te weinig, omdat de steek iets hoger is. Gebruik in de meeste gevallen twee luchtlussen als keerpunt, maar check altijd het patroon dat je volgt. Sommige haaksters tellen de keerpuntlussen wel mee als eerste steek, andere niet. Dat staat vrijwel altijd in het patroon aangegeven.

Wanneer gebruik je dubbele vaste haken?

De dubbele vaste haak is handig in patronen die een iets dichtere structuur vragen dan stokjes, maar meer body nodig hebben dan vaste haken. Denk aan dikke mutsen, stevige tassen of structuurpatronen waarbij rijhoogte telt. Hij wordt ook wel gebruikt als overgang tussen secties met vaste haken en secties met stokjes, zodat de randen niet opeens veel hoger worden.

Voor beginners is de dubbele vaste een goede oefening om te leren werken met een inslagsteek. Je traint daarmee de beweging die je later ook nodig hebt bij stokjes en dubbele stokjes. Als je de techniek eenmaal in de vingers hebt, gaat het snel.

Probeer de steek eerst op een stukje proeflapje met een wat dikker garen en een bijpassende haaknaald (bv. maat 5 of 6 mm). Zo zie je duidelijk wat er met de lussen gebeurt, en kun je de hoogte vergelijken met een gewone vaste en een half stokje ernaast.

Een vaste haak en een losse haak zijn twee basissteken in het haken, en het verschil zit hem in de hoogte van de steek en hoe je de draad verwerkt. De vaste haak is de kortste en meest compacte steek; de losse haak is iets hoger en geeft een luchtiger resultaat. Wie met haken begint, leert deze twee als eerste, omdat bijna elk haakpatroon op een van beiden is gebaseerd.

Wat is een vaste haak?

Een vaste haak (ook wel “vaste steek” of gewoon “vs” in patronen) is een lage, stevige steek. Je steekt de haak door de steek van de vorige rij, pakt de draad op en haalt die door de steek. Daarna heb je twee lussen op je haak, en je haalt de draad er in één beweging doorheen. Zo houd je één lus over op de haak en is de vaste haak klaar.

Omdat de steek zo laag is, bouw je langzaam hoogte op. Een lap van vaste haken is daardoor stijf en compact, ideaal voor tasjes, onderzetters, amigurumi (gehaakt speelgoed) of andere dingen waarbij het gehaaкsel zijn vorm moet houden. Het nadeel: voor grotere projecten kost het meer werk en meer tijd.

Wat is een losse haak?

Een losse haak (in veel patronen afgekort als “lh”) is geen aparte steek in de traditionele zin, maar verwijst naar een luchtsteek of kettingsteek. Je pakt simpelweg de draad op met de haak en trekt die door de lus die al op je haak zit. Zo maak je één nieuwe lus aan. De losse haak gebruik je om op te zetten (de beginketting), om hoogte te overbruggen aan het begin van een rij, of als onderdeel van een patroon waarbij je open ruimtes wilt creëren.

Een rij losse haken alleen levert een ketting op, geen gehaaкsel met diepte. Gecombineerd met andere steken geeft het juist lucht en structuur. Denk aan een netpatroon of een opengewerkte sjaal.

Vaste en losse haken: de belangrijkste verschillen

Vaste in losse haken: de overstap stap voor stap

Soms staat in een patroon dat je vaste haken moet aansluiten op een losse ketting, of dat je een rij vaste haken begint met een bepaald aantal losse haken als keerhoogte. Zo doe je dat:

• Maak aan het einde van je rij het gevraagde aantal losse haken (bij vaste haken is dat meestal 1 losse haak als keerhoogte).
• Draai het werk om.
• Begin de volgende rij met de eerste vaste haak in de eerste of tweede steek van de vorige rij, afhankelijk van het patroon.
• Herhaal dit aan het einde van elke rij.

Let op: de losse keerhoogte telt bij vaste haken in de meeste patronen NIET mee als steek. Tel hem dus niet mee als je de aantallen controleert. Dit is een veelgemaakte fout bij beginners, waardoor het haakwerk aan de zijkant onbedoeld smaller wordt.

Wanneer kies je voor welke steek?

Kies voor vaste haken als je iets wilt maken dat stevig is en zijn vorm behoudt. Wil je juist een soepel, opengewerkt resultaat, dan combineer je losse haken met hogere steken zoals halve stokjes of stokjes. Losse haken op zichzelf zijn nooit het eindproduct, maar altijd een hulpmiddel of een schakel in een groter geheel.

Oefen de vaste steek het beste op een recht stuk: sla een ketting op van twintig losse haken en haak er een paar rijen vaste haken doorheen. Zo voel je al snel het verschil in structuur en leer je de beweging automatisch. Wie deze twee steken onder de knie heeft, kan al een groot deel van de beginnerpatronen uitvoeren.

De krabsteek haken geeft je haakwerk een prachtig diagonaal patroon, waarbij de steken als het ware van rechts naar links kruisen. Het resultaat is een stevige, licht gestructureerde stof met een eigen karakter. De steek is geschikt voor gevorderden die al handig zijn met gewone vaste steken en stokjes, maar met een duidelijke uitleg is hij ook goed te leren als je net een stapje verder wilt.

Wat is de krabsteek?

De krabsteek (ook wel kreeftensteek of krabbensteek genoemd) dankt zijn naam aan de manier waarop je haakt: niet van links naar rechts zoals gebruikelijk, maar van rechts naar links. Je gaat dus “achteruit”, net als een krab. De steken die je maakt zijn vaste steken die in de tegenovergestelde richting worden ingekruid, waardoor het patroon een kronkelend, diagonaal effect krijgt aan de rand of over het hele haakwerk.

De steek wordt veel gebruikt als afwerkingsrand op sjaals, dekentjes, manden en kleding. Juist als afwerking levert hij een professionele, nette rand op die strakker oogt dan een gewone vaste steek.

Wat heb je nodig?

• Haaknaald in de dikte die past bij jouw garen (kijk op het etiket van je bol garen)
• Garen naar keuze (dik garen zoals een dikke wol maakt de steek goed zichtbaar)
• Een afgewerkt stuk haakwerk of breien waaraan je de rand wilt haken, óf een losse kettingsteek als oefening

Krabsteek haken: stap voor stap

Hieronder staat de krabsteek uitgelegd als afwerkingsrand. Begin altijd aan de rechterkant van je haakwerk, zodat je van rechts naar links kunt werken.

• Stap 1: Bevestig je garen rechts aan het werk met een losse steek of een knoop. Houd de haaknaald in je rechterhand zoals gewoonlijk.
• Stap 2: Steek je haaknaald in het steekje rechts van je (dus EEN steekje terug, naar rechts in plaats van naar links).
• Stap 3: Pak het garen met de haaknaald en trek het door het steekje. Je hebt nu twee lussen op je naald.
• Stap 4: Pak het garen opnieuw en haal het door beide lussen. Je hebt nu één vaste steek gemaakt, maar dan in de verkeerde richting.
• Stap 5: Ga opnieuw één steekje naar rechts, en herhaal stap 2 tot en met 4. Werk zo de hele rand af van rechts naar links.

Het gevoel is in het begin onwennig omdat je hand de andere kant op gaat dan je gewend bent. Na een paar steken went het snel en zie je meteen het diagonale effect ontstaan.

Veelgemaakte fouten bij de krabsteek

Een veel voorkomende fout is dat mensen toch per ongeluk naar links steken in plaats van naar rechts. Controleer bij elke steek of je naald echt naar het vorige (rechter) steekje gaat. Een andere valkuil is te strak haken. Juist bij de krabsteek is een losse spanning belangrijk, anders trekt de rand samen en krijgt je haakwerk een golvend effect dat je niet wilt.

Gebruik je de krabsteek op een breisel in plaats van haakwerk, dan is het handig om eerst een rij vaste steken te haken langs de rand voordat je de krabsteek maakt. Zo heb je een stabiele basis om in te steken.

Wanneer kies je wel of niet voor de krabsteek?

De krabsteek is een goede keuze als je een decoratieve, stevige rand wilt die opvalt. Hij past goed bij landelijke, ambachtelijke projecten zoals dekentjes voor baby’s, markttas, sjaal of een mand. Wil je juist een strakke, bijna onzichtbare rand? Dan is een enkele rij vaste steken of een ribbelrand een betere optie. De krabsteek vraagt ook iets meer garen dan een gewone vaste steek, houd daar rekening mee bij het inschatten van je benodigde hoeveelheid.

Met een beetje oefening wordt de krabsteek al snel een van je favoriete afwerkingen. Het diagonale patroon geeft elk project een handgemaakte, uitgewerkte uitstraling die direct opvalt. Probeer hem eerst op een kort strookje garen voordat je hem op een groot project toepast, dan heb je het gevoel snel te pakken.